शारदीय नवरात्राची मंगलमय घटस्थापना म्हणजे केवळ नऊ रात्रींचा उत्सव नव्हे, तर आपल्या अवतीभोवती कार्यरत असणाऱ्या स्त्रीशक्तीचा, तिच्यातील कर्तृत्वाचा आणि त्यागाचा जागर! आदिशक्तीचे एक रूप संहारक असते, तर दुसरे रूप तितकेच सृजनशील, वात्सल्यपूर्ण आणि संघटक असते. या मंगल पर्वावर शिक्षक समितीच्या अशाच एका ‘नवदुर्गे’चा गौरव करणे म्हणजे जणू स्त्रीशक्तीच्या अस्मितेलाच वंदन करणे… त्या म्हणजेच पूर्वी कणकवली तालुका शिक्षक समितीच्या कार्यकुशल तालुकाध्यक्षा राहिलेल्या आणि आज संपूर्ण जिल्ह्याची धुरा समर्थपणे सांभाळणाऱ्या जिल्हाध्यक्षा निकिता ठाकूर!
काही माणसे अगदी मोजक्या काळात आपला ठसा उमटवून जातात. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात कोणताही बडेजाव नसतो, पण पाऊल ठेवतील तिथे चैतन्याचा दरवळ पसरवण्याची अलौकिक ताकद त्यांच्यात असते. निकिताताई अगदी तशाच आहेत. शब्दांपेक्षा कृतीवर भर, शांत पण खंबीर स्वभाव आणि माणसांना एकत्र बांधून ठेवण्याची अथांग कला—यामुळे त्या गर्दीतही स्वयंप्रकाशी दीपस्तंभासारख्या उठून दिसतात. कणकवली तालुक्यात आल्यानंतर शिक्षक समितीच्या व्यासपीठावर त्यांच्या महिला आघाडीचे शैक्षणिक आणि सामाजिक कार्य जेव्हा जेव्हा मी पाहिले, तेव्हा प्रत्येक वेळी त्यांच्या नेतृत्वगुणांनी मन थक्क झाले. प्रसिद्धीच्या झोतापासून दूर राहून समितीची अस्मिता प्रत्येकाच्या हृदयात रुजवणारा हा खरा ‘अस्मितांकुर’ आहे.
बाहेरून अगदी साध्या, सरळ आणि सर्वसामान्यांसारख्या वाटणाऱ्या निकिताताईंच्या चेहऱ्याकडे पाहून त्या एका बलाढ्य शिक्षक संघटनेच्या सर्वोच्च पदावर धुरा सांभाळत आहेत, याची पुसटशी शंकाही येत नाही. पूर्वी कणकवली तालुकाध्यक्षा म्हणून आणि आता जिल्हाध्यक्षा म्हणून कार्य करताना त्यांनी कधीही पदाचा अहंकार बाळगला नाही; सर्वांना सोबत घेऊन चालणे हाच त्यांचा स्थायीभाव राहिला आहे. चेहऱ्यावरचं ते निरागस, दिलखुलास हसू हीच त्यांची खरी ताकद आहे; समोरच्याला क्षणात आपलंसं करून नकारात्मकतेवर मात करण्याची दुर्दम्य शक्ती त्या हसण्यात दडलेली आहे.
तालुका महिला मेळाव्याचा तो प्रसंग आजही डोळ्यांसमोर जसाच्या तसा उभा राहतो. त्या अध्यक्षीय भाषणासाठी उभ्या ठाकल्या, मी समोर कॅमेऱ्यातून चित्रीकरण करत होतो. त्यांनी बोलायला सुरुवात केली आणि अवघ्या सभागृहावर जणू संमोहन पसरले. वक्तृत्वाला ओज, विचारांना दिशा आणि भाषेला लालित्य लाभलेली ती सिंहगर्जनाच होती! जेवणाची वेळ उलटून गेली तरी कोणाची जागेवरून उठण्याची हिंमत नव्हती; टाळ्यांचा कडकडाट सभागृह दणाणून सोडत होता. त्या आल्या, त्यांनी प्रभावी मांडणी केली आणि साऱ्यांची मने जिंकून घेतली. संघटनेचे उपक्रम, विचार आणि भविष्यातील दिशा यांवर त्यांनी मुद्देसूद विचार मांडले. विशेष म्हणजे, यशाच्या त्या क्षणीही स्वतःचा मोठेपणा न मिरवता त्यांनी सर्व श्रेय आपल्या संपूर्ण टीमला, आपल्या सहकाऱ्यांना दिले. ‘नेहा-निकिता’ असा कृतज्ञतापूर्वक उल्लेख करत त्यांनी नेतृत्वाची एक नवी आणि आदरयुक्त व्याख्या रचली.
सध्या त्या सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शाळा कासार्डे तांबळवाडी (ता. कणकवली, केंद्र कासार्डे) येथे उपशिक्षिका म्हणून अविरत ज्ञानदानाचे पवित्र कार्य करत आहेत. संघटनेत एवढ्या हिरीरीने आणि तळमळीने काम करताना पाहून, त्या आपल्या शाळेतील चिमुकल्या विद्यार्थ्यांसाठी ज्ञानाचे नंदादीप किती आत्मीयतेने उजळवत असतील, याची सहज कल्पना येते. त्यांच्या वाणीत साक्षात सरस्वतीचा वास आहे; त्यांचा सुश्राव्य आवाज आणि त्यांनी गायलेल्या कविता मनाचा ठाव घेतात. एवढेच नव्हे, तर शैक्षणिक उपक्रम राबवताना त्यांची आधुनिक तंत्रज्ञानावरील पकड आणि व्हिडीओ निर्मितीमधील बारकावे एखाद्या तंत्रस्नेही व्यक्तीलाही थक्क करणारे आहेत. कामाची उत्तम जाण आणि सहकाऱ्यांकडून ते तितक्याच आपुलकीने पूर्ण करून घेण्याची हातोटी ही त्यांच्यातील कार्यकुशल दुर्गा दर्शवते.
घटस्थापनेच्या या पावन क्षणी, कणकवली तालुकाध्यक्षा ते आज जिल्हाध्यक्षा पदापर्यंतचा त्यांचा हा यशस्वी प्रवास म्हणजे समितीच्या अस्मितेचा हा अंकुर आता महावृक्ष झाल्याची साक्ष आहे. पूर्वी कणकवली शाखेचे नेतृत्व करत असताना त्यांनी निर्माण केलेला विश्वास आज जिल्हाभर विस्तारला असून, त्यांचे हे नेतृत्व कणकवली शाखेसह समस्त शिक्षक वर्गासाठी अभिमानाची बाब ठरले आहे.
आदिशक्तीच्या नऊ रूपांप्रमाणे निकिताताईंच्या व्यक्तिमत्त्वातील प्रत्येक पैलू—त्यांचे संघटनकौशल्य, संवेदनशीलता, वक्तृत्व आणि निरहंकारिता—असेच तेवत राहो. जिल्हाध्यक्ष म्हणून त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा हा सुगंध महाराष्ट्राच्या सीमा ओलांडून देशभर पसरावा, याच शारदीय नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने त्यांना आभाळभर मनःपूर्वक शुभेच्छा!
©️प्रवीण अशितोष कुबलसर
( ९८८१४७१६८४ )
